Dzień Matki

To matka?
Karol Wojtyła

Choć posiwiały ciemne jej sploty,
Chociaż zmarszczkami twarz jej pokryta,
Chociaż wdzięk lekki straciły kroki,
Lecz w oczach tenże uśmiech zakwita,

Ta sama miłość w sercu jej płonie,
Co wiek swój, słabość, zapomnieć każe,
Tylko do dzieci wyciąga dłonie,
I wszystko oddać gotowa w darze.

I choć na nogach ledwo się słania,
Mnie spocząć każe, “… boś ty zmęczona,
Ty tyle dzisiaj miałaś biegania…”
I tuli dziecko swoje w ramionach.

I zawsze czujna, ciągle gotowa
Pomagać dzieciom swym do ostatka,
Miłość swą w czyny zdobi, nie w słowa –
– To ma jedyna, najdroższa matka!


Od zarania wieków w wielu kulturach istniały święta poświęcone macierzyństwu. Obchodzono uroczystości ku czci, płodności, opieki, czy osoby samej matki często reprezentowanej przez boginie-matki jako symbole płodności i urodzaju, wiosny, domu czy miasta. W późniejszych czasach, gdy Cesarstwo Rzymskie przyjęło chrześcijaństwo zabronione zostało wyznawanie czci innym bogom.  Jednak niektóre ze starożytnych świąt czy obchodów przetrwały do dnia dzisiejszego w niezmienionej formie jako tradycje i zwyczaje ludowe.

Około XVI wieku w Europie rozwinął się zwyczaj odwiedzania przynajmniej raz w roku rodzinnych stron i brania udziału w mszy odprawianej w ,,kościele-matce’’ w czwartą niedzielę Wielkiego Postu, tzw. Laetare, czyli radować się ( łac.). W XVII wiecznej Anglii oraz Szkocji w ten sposób ukształtowała się tzw. „Niedziela u Matki”(„Mothering Sunday”). Niedziela ta była wolna od pracy a dzieci pracujące daleko od rodziców przyjeżdżały w ten dzień do swoich domów. Zwyczajem stało się, że na ten dzień córki piekły i przywoziły do domu ciasto dla mam, tzw. „Ciasto Matczyne”. Oczywistym jest, że poza nim w rękach stęsknionych dzieci pojawiały się bukiety polnych kwiatów lub drobne słodycze. Rodzice zaś dziękowali potomstwu błogosławieństwem. 

Współczesna nam forma obchodów Dnia Matki wywodzi się z USA. Została zapoczątkowana za sprawą Anny Marii Jarvis z Filadelfii. Gdy miała dwanaście lat była świadkiem, jak na zakończenie lekcji jej matka – nauczycielka i aktywistka społeczna powiedziała: 

“Mam nadzieję, że ktoś kiedyś ufunduje dzień upamiętniający wszystkie matki za ich niezrównane zasługi, które oddały ludzkości w każdej dziedzinie życia. Mają do tego prawo”

W trzecią rocznicę śmierci swojej matki 9 maja 1907 r. Anna Maria Jarvis zorganizowała mszę świętą na jej cześć, jako znanej działaczki na rzecz kobiet. Ideę tego dnia zdefiniowała w telegramie informującym o wydarzeniu: 

„(…) aby obudzić drzemiącą synowską miłość i wdzięczność tym, które nas urodziły. By wymazać ochłodzenie w stosunkach między nami. By być coraz bliżej serc naszych matek. By rozpromieniać ich życie. By okazać, że są dla nas ważne. By przypomnieć nam nasze powinności, zanim będzie za późno. Poprzez słowa, prezenty, gesty miłości i w każdy inny sposób powinniśmy sprawiać codziennie im przyjemność i stale mieć je w pamięci. Jeśli nie ma cię w domu, to napisz do niej i powiedz o jej dobrych cechach, o jej szlachetności, wielkoduszności i o tym, jak ją kochasz, bo miłość matek odradza się każdego dnia”. 

Przeprowadzona przez nią kampania mająca na celu popularyzację obchodów Dnia Matki przyniosła spodziewany rezultat i już po kilku latach większość stanów USA obchodziła to święto w drugą niedzielę maja. W roku 1914 prezydent Woodrow Wilson uczynił je świętem państwowym. Prezydent polecił, aby tego dnia na wszystkich rządowych budynkach wywieszono flagę. Święto zaś szybko uległo komercjalizacji w postaci zwyczajów wysyłania kartek z życzeniami i kupowania mamą podarków. 

Na ziemiach polskich Dzień Matki obchodzono pierwszy raz w Krakowie w roku 1914. Wówczas pierwszy raz taka uroczystość została wpisana w kalendarzu. W przedwojennej Polsce nie było ustalonej corocznej daty Dnia Matki, świętowano np. w niedzielę trzynastego maja 1934 roku, lub  siódmego maja (niedziela) w roku 1939  a organizacją zajmował się zazwyczaj PCK. Mimo iż nie było to święto państwowe to obchody były zawsze uroczyste.

We współczesnej Polsce Dzień Matki obchodzimy 26 maja. W innych krajach świętowany jest w różnych datach, często tożsamych kulturowo i historycznie dla danego regionu. Przykładowo w Norwegii Dzień Matki jest obchodzony w drugą niedzielę lutego, a w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Nigerii w czwartą niedzielę wielkiego postu. W USA Dzień Matki obchodzony jest w drugą niedzielę maja. Często święto Dnia Matki jest połączone z Dniem Kobiet i obchodzi się je 8 marca. Jest tak np. w Bułgarii, na Białorusi, w Albanii, Rosji czy Serbii.

Niezależnie od daty – tego dnia pamiętajmy o naszych Mamach.  Nieważne jest przecież, czy mamy lat dwanaście, trzydzieści czy pięćdziesiąt – zawsze jesteśmy i będziemy dziećmi.  Celebrujmy więc nasze uczucia do ukochanych Mam na co dzień, a w tym szczególnym dniu zwłaszcza.  Najważniejsza jest nasza pamięć dla tej jedynej kobiety w naszym życiu.  Wszystkim Mamom życzymy wszystkiego co najlepsze w dniu ich święta.