Z Krzyżem Harcerskim na mundurze

Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku Józef Piłsudski za męstwo i odwagę w boju oddziałów złożonych z ochotników- harcerzy wydał rozkaz zezwalający na noszenie krzyża harcerskiego na wojskowym mundurze. Była to i jest jedyna oznaka cywilna umieszczana na mundurze Wojska Polskiego. Dodatkowo oddziały mające większość procent stanu harcerzy w swoich szeregach mogły używać w nazwie przymiotnika „harcerski”.

Rozkaz Naczelnego Wodza z 15 listopada 1919 r. nr 184 został ogłoszony w Rozkazie Miesięcznym Naczelnictwa ZHP L.12 z listopada 1919 r. wraz z następującym zarządzaniem: 

„Za legitymacje upoważniające do noszenia krzyża harcerskiego uważa się „Książki Służbowe” harcerskie z pieczęcią Głównej Kwatery ZHP. Legitymacje te wystawiać będą dla harcerzy będących w wojsku Główna Kwatera ZHP i Naczelnictwa Chorągwi (dzielnicy) za okazaniem dokumentów stwierdzających, że proszący o przyznanie prawa noszenia odznaki jest harcerzem i posiada przynajmniej stopień młodzika. Instytucje wystawiające legitymacje zachowują u siebie wykaz służby danego harcerza i prowadzą wykaz wydawanych książeczek służbowych”

Rozkaz ten, z kolei opublikowano w „Okólnikach i Rozkazach Naczelnictwa ZHP” Warszawa 1919, nr 3.

W „Roczniku harcerskim 1928” w „Regulaminie munduru i odznak harcerskich” jest informacja o prawie do noszenia krzyża odpowiedniego stopnia, 2 cm nad środkiem górnego brzegu klapy lewej kieszeni koszuli harcerskiej lub kurtki instruktorskiej; w stroju cywilnym – w miejscu odpowiadającym umieszczeniu krzyża na mundurze lub w klapie; w stroju wojskowym – jak na mundurze harcerskim.

Rozkazem L.9 z dnia 16 czerwca 1934 r. Naczelnik Harcerzy poinformował, że Komendant Główny Policji Państwowej wydał w dniu 31 lipca 1933 r. Rozkaz nr 587, którego VIII punkt zezwalał na noszenie odznaki „krzyż harcerski” na mundurze policyjnym.

W książkach hm Tomasza Sikorskiego”Krzyż harcerski 1913 -2013oraz „Z krzyżem harcerskim w bój 1914 – 1921” Przedstawione są sytuacje noszenia harcerskiego krzyża przez żołnierzy Legionów, Wojska Polskiego II RP, uczestników powstań w tym żołnierzy Powstania Warszawskiego, żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego, kombatantów, kapelanów, oraz żołnierzy w III RP.  Możemy tam poznać historię harcerstwa i obejrzeć  zdjęcia krzyży harcerskich np. z Palestyny, Iranu, Indii i Afryki.

Dziewczyna z 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty.

Znajdziemy min. unikatowe zdjęcie z roku 1919 lub 1920,  przedstawiające dziewczynę z 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty. Na czapce widać kaszubskiego gryfa, zaś nad lewą kieszenią munduru  krzyż harcerski. (Zostało ono zdobyte przez autora lecz już po zakończeniu druku książki).

Z cyklu Warte przeczytania polecamy:

hm Tomasz Sikorski”Krzyż harcerski 1913 -2013″ oraz „Z krzyżem harcerskim w bój 1914 – 1921”.