Stefan Bastyr


 

Urodził się 17 sierpnia 1890 r. w Ulanowie pod Tarnowem.
Zginął w katastrofie lotniczej 6 sierpnia 1920 r. na lotnisku Lewandówka pod Lwowem.
Kapitan Wojska Polskiego. Lotnik wojskowy, który wykonał pierwszy lot bojowy w niepodległej
Polsce.

Ukończył studia na Politechnice Lwowskiej jako inżynier lotnictwa. W 1913 r. brał udział w projekcie budowy samolotu ZASPL (Związku Awiatycznego Studentów Politechniki Lwowskiej – był również jednym z założycieli tego związku). Prace nad budową samolotu przerwano z powodu użycia nieodpowiednich materiałów konstrukcyjnych.

Z chwilą wybuchu I wojny światowej powołany został do armii austriackiej, do służby w artylerii na froncie wschodnim. Ale jego powołaniem i pasją było lotnictwo. Na własną prośbę zgłosił się do służby w lotnictwie i został skierowany do Szkoły Obserwatorów Lotniczych. W trakcie służby ukończył szkołę pilotów myśliwskich w Campoformido. Od maja 1918 r. służył na froncie włoskim w składzie 37 kompanii lotniczej. W trakcie służby wykonał około stu lotów bojowych. Stoczył co najmniej trzy walki powietrzne z samolotami przeciwnika, odnosząc co najmniej jedno zwycięstwo podczas wykonywania swojego pierwszego lotu bojowego.

Odradzająca się polska państwowość skłoniła go do przejścia na służbę dla naszej ojczyzny. Zaraz po powrocie z frontu włoskiego w październiku 1918 r. włączył się w opracowywanie planów opanowania lwowskiego lotniska Lewandówka. Gdy rozgorzały walki polsko-ukraińskie o Lwów, stanął na czele grupki polskich lotników przejmujących od wojskowych władz austriackich to lotnisko. W ciągu następnych dni zabezpieczali oni lotnisko przed Ukraińcami i naprawiali znajdujące się tam samoloty. Porucznik Bastyr został mianowany komendantem lotniska, a następnie dowódcą Lwowskiej Grupy Lotniczej.

5 listopada Stefan Bastyr wraz z obserwatorem Januszem de Beaurainem wykonali pierwszy lot bojowy lotnictwa niepodległej Polski (jeszcze przed oficjalnie przyjmowanym za dzień odzyskania niepodległości 11 listopada). Ze swojego samolotu obrzucili bombami i ostrzelali ukraińskich żołnierzy wycofujących się po próbie ataku na Dworzec Główny we Lwowie.

Kilka dni później Bastyr wykonał pierwszy lot ze Lwowa do Krakowa w celu zorganizowania odsieczy dla Lwowa, a następnie wykonał jeszcze kilka lotów łącznikowych. Cały czas uczestniczył też w lotach bojowych w celu rozpoznania lub bombardowania pozycji ukraińskich.

Stefan Bastyr zginął 6 sierpnia 1920 r. w katastrofie lotniczej na lotnisku Lewandówka pod Lwowem. Przyczyna wypadku nie została w pełni wyjaśniona, lecz prawdopodobnie było nią zasłabnięcie przy sterach z powodu choroby serca. Został pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa. W okresie Ukraińskiej SRR cmentarz sprofanowano i zrównano z ziemią. Działaczka społeczna Maria Tereszczakówna zorganizowała przeniesienie szczątków polskich bohaterów (m.in. Bastyra) w inne miejsce, niestety do dzisiaj jest ono nieznane.

 

http://forum.valka.cz/attachments/11345/bastyr.jpg

Leave a Reply