Ryszard Mańka


Urodził się 13 stycznia 1892 r. w Niwce.

Zmarł prawdopodobnie 30 maja 1940 r. w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen lub Dachau.

Powstaniec śląski, oficer Wojska Polskiego odznaczony licznymi krzyżami zasługi za bohaterstwo na polu bitwy, członek POW.

Po pięciu latach w gimnazjum w Mysłowicach musiał przerwać naukę z powodu szykan ze strony niektórych niemieckich profesorów. Przez następne trzy lata uczył się zawodu ślusarza. W czasie I wojny światowej jako obywatel niemiecki został powołany do wojska i wysłany na front. Po zakończeniu wojny od stycznia 1919 r. przystąpił do tworzenia Polskiej Organizacji Wojskowej dla okręgu mysłowickiego. Powołane przez Mańkę oddziały stały się główną siłą zbrojną przyszłych powstań śląskich, w których wsławiły się poprzez liczne akcje dywersyjne. Do najcięższych i najbardziej krwawych walk z udziałem Mańki można zaliczyć siedmiodniowy bój o Mysłowice w I powstaniu śląskim. Nie chcąc doprowadzić do stanu oblężenia Mysłowic wydał rozkaz o wycofaniu podległych mu grup bojowych wraz z rannymi i poległymi powstańcami.

W lutym 1920 r. Mańka wznowił werbunek do oddziałów POW, przygotowując batalion mysłowicki do II powstania śląskiego. Powstańców wsparły tym razem załogi kilku kopalń węgla. Mimo zgromadzenia w Mysłowicach niemieckich oddziałów powstańcom udało się odbić miasto. Podbudowani sukcesem żołnierze podjęli szturm na kopalnię w Mysłowicach, który zakończył się odbiciem kopalni z rąk niemieckich. Mysłowice pozostały w rękach powstańców od 20 sierpnia do 4 października 1920 r.

Po wybuchu III powstania śląskiego oddziały pod dowództwem Mańki przejęły w krótkim czasie kontrolę nad Mysłowicami, skąd oddelegowano je do Katowic, gdzie uczestniczyły w zajęciu miasta.

Za udział w walkach o przynależność państwową Górnego Śląska Mańka został mianowany oficerem Wojska Polskiego. Gdy we wrześniu 1939 r. wojska hitlerowskie wkroczyły do Mysłowic, Mańka zmuszony był się ukrywać. Został aresztowany po złożonym na niego donosie i uwięziony w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen lub Dachau, gdzie zmarł 30 maja 1940 r.

Leave a Reply