Marian Ritter von Smolan Smoluchowski


Urodził się w 1872 r. w Vorderbrühl pod Wiedniem.

Zmarł 5 września 1917 r. w Krakowie.

Polski fizyk, pionier fizyki statystycznej, alpinista i taternik.

Studiował fizykę na Uniwersytecie Wiedeńskim. Tam też obronił pracę doktorską. Przez kilka lat pracował w laboratoriach w różnych ośrodkach naukowych w Europie. W latach 1899-1912 był profesorem na Uniwersytecie Lwowskim, a od 1912 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był klasykiem fizyki statystycznej. Albert Einstein wykorzystał uzyskane przez niego wyniki przy formułowaniu teorii wyjaśniającej chaotyczne ruchy cząstek.

Wraz z bratem Tadeuszem należeli do czołowych alpinistów tamtego czasu, odnotowując szesnaście nowych wejść na szczyty i turnie w Alpach oraz dwadzieścia cztery nowe drogi, wszystkie bez przewodników. Jako pierwszy Polak zdobył m.in. Matterhorn. Po przyjeździe do Galicji wraz z bratem pioniersko uprawiali narciarstwo i wspinali się w Tatrach. Po raz ostatni Smoluchowski był w Tatrach na kilka miesięcy przed śmiercią – było to na nartach na Czerwonych Wierchach.

Był przewodniczącym Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego, działał w organizacjach narciarskich. Pisał w czasopismach na tematy alpinistyczne i narciarskie. Zmarł 5 września 1917 r. na dyzenterię. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej w 1970 r. jednemu z kraterów na Księżycu nadano nazwę „Smoluchowski” od nazwiska Mariana Smoluchowskiego.

Leave a Reply