Jerzy Bitschan


 

Urodził się 29 listopada 1904 r. w Czeladzi-Piaskach koło Sosnowca.
Zginął 21 listopada 1918 r. we Lwowie.
Polski gimnazjalista, harcerz, Orlę Lwowskie.

To jeden z najmłodszych obrońców Lwowa w czasie wojny polsko-ukraińskiej – Orlę Lwowskie. Nie pochodził ze Lwowa, ale trwale wpisał się w historię tego miasta.

W chwili rozpoczęcia wojny polsko-ukraińskiej był harcerzem i uczniem czwartej klasy gimnazjum. Zgłaszając się do oddziału por. Petriego, zostawił ojcu taki list: „Kochany Tatusiu! Idę dzisiaj zameldować się do wojska. Chcę okazać, że znajdę tyle sił, by służyć i wytrzymać. Obowiązkiem moim jest iść, gdy mam dość sił, bo brakuje ciągle ludzi dla wyswobodzenia Lwowa. Jerzy”.

Gdy ojczym znalazł list, Jurek był już w oddziale na moście kulparkowskim, idąc do ataku na Łyczaków. Było to w nocy z 20 na 21 listopada 1918 r. W mieście od trzech tygodni trwały walki. Jego matka walczyła w tym czasie na innym odcinku jako komendantka Ochotniczej Legii Kobiet. Jurek trafił na polskie oddziały i poprosił o rekrutację. Dowódca nie zgadzał się na przyjęcie chłopca do oddziału ze względu na jego wiek, wątłą posturę i dziecinny wygląd. Ostatecznie jednak Jurka przyjęto. Został oddany pod opiekę doświadczonego żołnierza, chorążego Aleksandra Śliwińskiego, dostał broń i został postawiony na warcie.

Wspomnianej nocy ochotnicy z oddziału por. Petriego postanowili zaatakować główne siły ukraińskie zgromadzone w koszarach naprzeciwko Cmentarza Łyczakowskiego. Ktoś krzyknął do Jurka, by poszedł z nimi, bo tam, gdzie stał na warcie, nie było nic do roboty. Chłopak tylko na to czekał. Złapał karabin i dołączył do szeregu. Na atak polskiego oddziału odpowiedzieli doświadczeni w boju ukraińscy strzelcy siczowi.

W trakcie wymiany ognia Jurek przebiegał przez alejkę cmentarną przywołany przez swego opiekuna. W tym momencie został postrzelony w obie nogi i w głowę przez eksplodujące pociski ukraińskie. Sanitariuszowi, który chciał go opatrzyć, kula strzaskała ramię. Martwego Jurka przykryto płaszczem. Następnego dnia Lwów był wolny. Leżącego na zakrwawionym śniegu chłopca znalazł ojczym. Niedaleko leżało ciało chorążego Aleksandra Śliwińskiego.

Jurka Bitschana pochowano w katakumbach na Cmentarzu Obrońców Lwowa. W 1922 r. został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Walecznych. W miejscu jego śmierci stanął krzyż, zniszczony w czasach sowieckiej Ukrainy i postawiony na nowo przed kilku laty. W II Rzeczypospolitej był bohaterem i wzorem polskiej młodzieży. Śpiewano o nim piosenki dedykowano mu wiersze. Był jednym ze 109 uczniów szkół średnich poległych w czasie obrony Lwowa.

 

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Jurek_Bitschan_as_a_kid.JPG/240px-Jurek_Bitschan_as_a_kid.JPG

Leave a Reply