Jan Łysek


Urodził się 7 lipca 1887 r. w Jaworzynce.

Zginął 5 listopada 1915 r. pod Kościuchnówką.

Nauczyciel, działacz kulturalno-oświatowy, poeta, współzałożyciel Legionu Śląskiego oraz kapitan Legionów Polskich.

Trudno byłoby krótko określić, czym zajmował się Jan Łysek, udzielał się bowiem wszechstronnie na wielu polach. Był związany z Cieszynem i Śląskiem Cieszyńskim. Pracował jako nauczyciel, a następnie kierownik szkoły. Był działaczem Polskiego Towarzystwa Nauczycielskiego i Macierzy Szkolnej, a także jednym z inicjatorów powołania skautingu na Śląsku Cieszyńskim. Udzielał się w Polskim Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” w oddziale regionalnym w Jasienicy.

Po wybuchu I wojny światowej współorganizował Legion Śląski, do którego wstąpił jako ochotnik, mając za sobą ukończoną szkołę oficerską. Gdy Legion został włączony do Legionów Polskich, Jan Łysek został dowódcą jednego z plutonów. Walczył w wielu bitwach, m.in. wraz z całą kompanią przeszedł chrzest bojowy 24 października 1914 r. podczas bitwy pod Nadwórną, gdzie oddziały polskie dostały się pod zmasowany atak rosyjskiej artylerii.

Zginął, prowadząc ofensywę od Prutu 5 listopada 1915 r. trafiony kulą w głowę w trakcie ataku na jedno ze wzgórz podczas walk pod Kościuchnówką na Wołyniu. Jego zwłoki zostały sprowadzone w 1929 r. do Cieszyna i pochowane na cmentarzu ewangelickim. Pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Virtuti Militari oraz Krzyżem Niepodległości.

Jan Łysek zapisał się w pamięci potomnych nie tylko jako żołnierz, lecz także jako autor monologów, wierszy, opowiadań i utworów dramatycznych. Tworzył pod wpływem polskiej poezji romantycznej i młodopolskiej, wykorzystując lokalny folklor oraz gwary beskidzkie.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7a/Jan_%C5%81ysek%2C_%C5%BCo%C5%82nierz_Legion%C3%B3w_Polskich%2C_nauczyciel%2C_dzia%C5%82acz_kulturalno-o%C5%9Bwiatowy%2C_poeta.jpg

Leave a Reply