Jan Brandys


Urodził się 13 listopada 1886 r. w Pawłowicach-Dębinie.
Zmarł 27 lutego 1970 r. w Londynie.
Ksiądz rzymskokatolicki, powstaniec śląski i działacz plebiscytowy.

Po maturze w 1908 r. rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne we Wrocławiu, gdzie w 1912 r. przyjął święcenia kapłańskie. Niezwykły ksiądz, wielki patriota, naczelny kapelan wojsk powstańczych. Brał udział w I i III powstaniu śląskim, nie tylko udzielając powstańcom wsparcia moralnego, lecz także samemu spiesząc na front. W ostatnim powstaniu śląskim zorganizował samodzielny oddział powstańczy składający się głównie z ochotników zza Odry – była to tzw. Grupa Dziergowicka ks. Brandysa. W czasie walk powstańczych zdarzało się, że kapelan obejmował dowództwo nad oddziałem. Ksiądz Jan objął w ten sposób komendę nad obroną odcinka frontu na Odrze i pełnił ją z powodzeniem do końca walk. Współpracował z polskimi organizacjami niepodległościowymi, wspierając je swoim autorytetem i wywierając wpływ na kierunek ich działania.

Po powstaniach został mianowany komisarzem likwidacyjnym dla wielu powiatów z siedzibą w Rybniku, sprawując w nich de facto władzę cywilną. W 1933 r. jako proboszcz parafii św. Barbary w Chorzowie rozbudował m.in. Szpital św. Jadwigi. Należał do współorganizatorów Związku Powstańców Śląskich. Przed wybuchem II wojny światowej jego nazwisko znalazło się na liście ściganych przez władze hitlerowskie Polaków szczególnie niebezpiecznych dla III Rzeszy. We wrześniu ks. Jan wyjechał do Francji, gdzie swoją posługą wspierał polskich żołnierzy jako kapelan obozu Wojska Polskiego. Po kapitulacji Francji dostał się do Syrii, pełniąc funkcję duszpasterza Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich.

Przez całą wojnę i tuż po niej pracował jako duszpasterz w stopniu majora Wojska Polskiego na Środkowym Wschodzie. Był współtwórcą modlitewnika żołnierskiego Panie pozostań z nami: modlitewnik i śpiewnik, opracowanego z troski o kondycję duchową polskich żołnierzy.

Po wojnie ks. Brandys osiadł w Wielkiej Brytanii, gdzie został proboszczem polskiej parafii Matki Boskiej Częstochowskiej przy Devonia Road w Londynie. W 1964 r. otrzymał stopień generała
brygady. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, a także trzykrotnie Krzyżem Walecznych oraz dwukrotnie Krzyżem Zasługi. Zmarł w Londynie po ciężkiej chorobie 27 lutego 1970 r. Został pochowany na cmentarzu św. Patryka w Leyton.

 

 

Leave a Reply